تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی(۲)

بسم الله الرحمن الرحیم

اشنایی با ادیان

قسمت سوم

سید محمد رضا طباطبایی
ویرایش: اول

موضوع: ادامه تفاوت های ادیان وحیانی با غیر وحیانی شرق آسیا
فهرست مطالب:
نظام تقدیر
دنیا
مایا یا توهم و واقعیت
عقل و کشف وشهود

۷٫ از نظر ادیان آسمانی ما به نظام تقدیر قائلیم. هر چه در این دنیا اتفاق می افتد بر اساس مشیت و علم و تقدیر خدا تحقق پیدا می کند. در شرق آسیا اعتقاد به خدا هست. حتی به گونه ای اعتقاد به تقدیر هم هست اما نه به معنایی که ما بدان معتقدیم. آنان به قانونی معتقدند به نام کارما Karma  . کارما همان تاثیرات فعل انسان است ، خواه مثبت مانند دستگیری از فقرا و خواه منفی مانند ظلم کردن به مردم . کارما در حقیقت بقایای فعل ما در عالم دنیاست . فعل کارما تولید می کند و کارما تعیین کننده آینده زندگی ماست . این که ما در حیات بعد به چه صورتی و در چه کالبد و قالبی ظاهر شویم (انسان ، گاو ماده و …) تماما مبتنی بر کارمایی است که از فعل گذشته ما تولید شده است . بنا بر این جایگزین حاکمیت خدا در نظام های الهی ، قانون کارما در ادیان شرق آسیا است . تا وقتی که از فعل کسی کارما تولید شود و این کارما در حصار آن شخص موجود باشد ، شخص باید تناسخ پی در پی یا همان چرخه بازپیدایی یا دریای سامسارا Samsara را به تکامل برساند . لذا نظریه کارما بر افکار شرق آسیا اهمیت بسیاری دارد. از سویی شبیه مکافات عمل است یعنی آثار اعمال ما در دنیا . از سوی دیگر جایگزین نظام تقدیر در ادیان الهی است.
مکمل این مساله مکشا Moksa  است . مکشا یعنی خلاصی ، آزادی یا به تعبیر انگلیسی Liberation . غایت قصوای اندیشه های شرق آسیا ازادی از چرخه تناسخ پی در پی است . از نظر آنان دنیا مساوی است با رنج و زندگانی مساوی است با گرفتاری و مصیبت ولو این زندگی ،‌ زندگی افراد کاخ نشین و ثروتمند باشد. اساسا دنیا مفهومی جز رنج ندارد. لذا آزادی ای که بایستی آرمان هر کسی باشد ، زمانی حاصل می شود که شخص به مکشا یا آزادی از تناسخ برسد.
اما هدف ما معتقدان به ادیان الهی این نیست. در قرآن کریم آمده است :
کُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَما الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلاَّ مَتَاعُ الْغُرُورِ [آل عمران : ۱۸۵]

بنا بر این اعمال ما منجر به کارما می شود. کارما به بازپیدایی و اسارت در چرخه تناسخ منتهی می شود و بازپیدایی یعنی رنج و مصیبت. بنا بر این بر اساس اندیشه های ادیان شرق آسیا ،‌ آرمانی که برای آن تلاش می کنیم آن است که چرخه بازپیدایی در مورد ما متوقف شود و به مکشا برسیم. باید کاری کنیم که کارمای عمل ما صفر شود.
از نظر معتقدان به ادیان الهی ،‌آزادی زمانی است که شخص اعمال نیک انجام دهد ،‌اما از دیدگاه ادیان شرق آسیا ، فرد زمانی رستگار است که عمل او کارما نداشته باشد. هم عمل نیک کارما دارد و هم عمل بد. شخص فقط باید دنبال اعمالی باشید که نتیجه نداشته باشد . اگر به دنبال عمل خیر باشد یا شر ، هر دو کارما دارد. پس اصلا نباید به دنبال انجام عمل باشد. انجام عمل یا عدم انجام آن باید برای وی یکسان باشد. باید چنان وارسته باشد که حتی به دنبال عمل خیر آن هم نباشد . کسی که این گونه باشد در زمان حیاتش کارما را به صفر می رساند و از چرخه بازپیدایی نجات می یابد. وگرنه باید صدها بار در چرخه بازپیدایی وارد شود و … . اشکالاتی اساسی بر این اندیشه وارد است که در طی بحث خواهیم گفت.
نتیجه گیری : از نظر ما عامل نجات کار نیک و بر و معروف و تقوی است. اما از نظر آنان فعل اخلاقی عامل نجات نیست بلکه عدم وابستگی و Detachment عامل نجات است. حتی وابستگی به کار خیر هم تولید کارما می کند . آن ها حتی فعل خیر را هم عامل پایبندی و مصیبت انسان می دانند. لذا بزرگانی که خودشان را از قید عمل برهانند ، به هیچ چیزی نباید دلبستگی نداشته باشند.
یکی از عرفای بزرگ آن ها به شهر آمده بود. عرفای آن ها معمولا در جنگلند. از وابستگی به لباس هم رهایند و عریان محضند. رفتم به دیدن ایشان . وی در برجی در یک آپارتمان تک خوابه زندگی می کرد. این آپارتمان هیچ چیز نداشت. نه فرش و نه حصیر. همراه با خودش آن جا را گشتم . از لوازم زندگی فقط یک کاسه ماست خوری داشت. هیچ لباس اضافه و رو انداز و بالشت و … نداشت. یک لنگ به کمرش بسته بود. گفتم اینجا چه کار می کنید . گفت هستم . گفتم از پدر و مادرت چه خبر؟ گفت از پدر و مادرم سی سالی هست که بی خبرم. گفتم دلت برایشان تنگ نمی شود . گفت نه محبتشان را بیرون کرده ام. گفتم دل آن ها برای تو تنگ نمی شود؟ گفت آنها معتقدند که من به خدا پیوسته ام. گفتم : دوستی کسی نداری ؟ نه من به کسی تعلق ندارم. چه کار می کنی؟ هستم. فقط هستم. همین.
یعنی خنثای محض. دنبال هیچ عملی نیستند. خوب شما اینجا هستی چی می خوری؟ ما نباید چیزی بخوریم. من دم غروب این کاسه را دستم می گیرم . دم غروب در خیابان ها می چرخم . مردم برایم نذری در کاسه می ریزند. من حق دارم یکی از این ها را بخورم. رفت تا فردا. ما نباید تعلق به کسی داشته باشیم. ما نه همسر داریم . نه پول و نه دوست. اصلا ما نباید فکر کنیم به این چیزها. حتی عدم وابستگی به عمل خیر.
یک اشکال عمده و اساسی ای که به این اندیشه وارد است این است که همین که این شخص بی هدف می شود با این هدف که از کارما آزاد شود ، خودش یک هدف و وابستگی است که کارمای مثبت تولید می کند. بنا بر این با یک پارادوکس بزرگ مواجه است که موجب می شود هرگز این چرخه یا دریای سامسارا خارج نگردد.
اشکال دیگر این است که مقصد عالی در تفکر مثلا بوداییان رسیدن به نیروانا است. (نیروانا تعبیری است که فقط بوداییان بدان معتقدند.) بوداییان معتقدند همه مشکلات از جدایی از برهمن حاصل شده که با نیروانا وصال تحقق می یابد. بنا بر این رسیدن به نیروانا یا فنای فی الله اوج هدف آنان است و از همه چیز می گذرند و به دنبال رها شدن مطلق هستند ، برای وصال به نیروانا. در حالی که توجه ندارند ، خود نیروانا هم نوعی وابستگی است. بنا بر این ادعای حذف همه وابستگی ها برای رسیدن به نیروانا، نابه جاست. چرا که رسیدن به نیروانا هم در واقع نکته: بوداییان در مراحل پایین سیر و سلوکشان به اخلاقیات پایبندند ولی در مراحل بالا خودشان را از همان اخلاقیات هم رها می کنند .

۸٫ تفاوت بعدی در دکترین آدیان آسمانی و الهی با ادیان شرق آسیا ، نوع تلقی و تعریف آن ها از دنیا است. در فکر الهی و دینی معتقدیم که دنیا هم می تواند عامل خیر باشد و هم می تواند عامل شر باشد. به تعبیر امام علی ع دنیا متجر و تجارتکده اولیای خداست . دنیا را صرف می کنند تا به رضوان الهی برسند . قرآن کریم در ماجرای قارون می فرماید :
وَابْتَغِ فِیمَا آتَاکَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا وَأَحْسِن کَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْکَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِی الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْمُفْسِدِینَ [القصص : ۷۷]
بنا بر این ما دنیا را به دنیای مذموم و دنیای ممدوح تقسیم می کنیم. به ما گفته اند از دنیای مذموم حذر کن و به دنیای ممدوح بپرداز. در تفکر الهی مطلق دنیا را رها نمی کنیم. بلکه دنیای مذموم را رها می کنیم .
اما مدل افکار صوفیانه عرفانی شرق آسیا ، این است که باید مطلق دنیا را رها کنند نه فقط دنیای مذموم را. از نظر آنان آخرتشان هم در همین دنیاست. تناسخ در همین دنیا اتفاق می افتد. لذا مطلق دنیا را باید رها کنند . قرآن کریم می فرماید : وَرَهْبَانِیَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا کَتَبْنَاهَا عَلَیْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاء رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَایَتِهَا … [حدید : ۲۷]
یعنی ما نگفتیم که رهبان باشید. بلکه قرآن رهبانیت را بدعتی می داند که بزرگان مسیحیت در مسیحیت بدعت کرده اند(و به نوعی آن را از ادیان شرق آسیا گرفته اند). و الا فرهنگ الهی معتقد به عدم دلبستگی به دنیاست نه ترک دنیا ولی آنان معتقد به ترک مطلق دنیایند.
ما معتقد به زهدیم نه رهبانیت.
امام علی ع در دوران خلافتشان در بصره به دیدار زیاد رفتند . وقتی که وارد منزلشان شدند آن را بسیار بزرگ یافتند. تا وارد شدند پرسیدند : زیاد تو این منزل بزرگ را برای چه می خواهی در حالی که در آخرت به آن نیازمندتری ؟ زیاد شرمنده شد. سپس بلافاصله حضرت آن سوی سکه را بیان کردند و گفتند تو البته می توانی از طریق همین منزل به خدا برسی . می توانی در این منزل سفره پهن کنی و بر و معروف انجام دهی.
با عبارت دوم زیاد جرات کرد و به حضرت گفت. من به شما شکایت دارم از برادرم عاصم که اهمیتی به کار نمی دهد و از صبح تا شب مشغول عبادت است و ترک دنیا کرده است. حضرت فرمودند عاصم را احضار کردند. تا حضرت عاصم را دیدند فرمودند : یا عدی نفسه. یعنی ای کسی که دشمن نفس خود است. شیطان تو را هدف تیرهای خود قرار داده است. چرا این کار (رهبانیت) را پیش گرفته ای. عاصم گفت من به شما اقتدا کرده ام. حضرت فرمودند: تو مانند من نیستی. وظیفه تو با وظیفه من فرق دارد. من رهبر و والی مسلمینم . خداوند از ولات مسلمین پیمان گرفته که زندگی خودشان را در حد اضعف ناس نگه دارند. تو که والی مسلمین نیستی.
در یک روایت حضرت از افراط و تفریط نهی می کنند .
حال از نظر اندیشه دینی ، ادیان شرق آسیا دنبال رهبانیت یا ترک رهبانیت یا به انگلیسی Ascetics هستند. از نظر آنان اصلا دنیا برابر است با رنج. لذا آنان نسبت به دنیا بسیار بدبینند. نسبت به دنیا Pessimist  یا بدبین هستند ولی ادیان الهی نسبت به دنیا Optimist  یا خوش بینند.

۹٫ یکی دیگر از اندیشه های متفاوت آنان ، Maya  است. مایا یعنی توهم و عدم واقعیت. آنان دنیا و مافیها و به اصطلاح متصوفه ، مطلق کثرات را مایا می دانند. تنها واقعیت هستی ، برهمن است. جز برهمن که تنها واقعیت هستی است بقیه واقعیت نما هستند . در اصل واقعیتی ندارند و توهم و تخیلند. واقعیت این ها ریشه در جهالت ما دارد .
قبل از این که مثال هایی که عارفان آن مناطق در این باره می گویند را بگویم ، شما را متوجه این نکته کنم که این اندیشه غلط است و اشکالی که بر آن وارد است را خواهیم گفت.
عارفان مناطق شرق آسیا می گویند: شما نیمه شب از خواب می جهید به تصور این که دزد آمده است. وقتی به حیاط نگاه می کنید با انعکاس نور یقین پیدا می کنید که دزد آمده. ولی وقتی که مشعل را روشن می کنید می بینید که همه این دزدها محو می شوند. این دزدها سایه درختان حیاط بودند. چون تاریک بود در ظلمت تصور دزد در شما پدید آمد. با روشنایی ترس شخص از دزد مرتفع می شود. کثراتی که ما می بینیم ، در ظلمت افکار و اندیشه های ما واقعیت دارند. وقتی نور برهمن برقلب ما بتابد تمام این چیزهایی که واقعیت می پنداشتیم ، زائل می شود . واقعیت این ها در حقیقت واقعیت چشم احول است . احول یکی را دو تا می بیند. این افرادی که در جهالت محضند ، تنها واقعیت هستی یا همان برهمن را دو تا می بینند. اشکال در بصیرت من است .
لذا در تصوف می گویند غیریت تلبیسی است . غیریت خدا و خلق تلبیسی است یعنی نتیجه اشتباه است . نتیجه این است که این فرد گرفتار التباس شده است. وگرنه خداوند در نظام هستی غیر ندارد. پس این دنیا توهم است. نه تنها پست و مقام و جاه و مال و منال و … . بلکه مطلق دنیا و غیر خدا مایا و توهم است.
اشکال این اندیشه: بدین ترتیب حکمت شرق آسیا از این منظر یک حکمت ایده الیستی است و به واقعیت عالم هستی عنایتی ندارد.
به همین دلیل یکی از اعتراضات اساسی ای که به فلسفه های شرق آسیا می کنند این است که این فلسفه ها فقط به درد تفلسف می خورد نه زندگی. واقعیت را نادیده می گیرند. در بین این ها بوداییست ها شدت بیشتری دارند و کاملا ایده آلیستند و هستی را جز مایا و مجاز چیز دیگری نمی بینند.
کل ما فی الکَون وهم او خیال      أو عُکوسٌ فی المَرایا او ظلال
واقعیت کثرات عالم در aveydia یا همان جهالت فرد است. در ادیان الهی این سخن هرگز مورد تایید نیست.
قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَن تَشَاء وَتَنزِعُ الْمُلْکَ مِمَّن تَشَاء وَتُعِزُّ مَن تَشَاء وَتُذِلُّ مَن تَشَاء بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلَىَ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ [آل عمران : ۲۶].
موجودی که خداوند به وی وجود بخشیده ،‌ واقعا موجود است. بودن آن شرکی به وجود نمی آورد. شرک مربوط به رابطه عرضی است نه رابطه طولی. در رابطه عرضی، موجود، مستقل از خدا در نظر گرفته می شود که شرک است. ما به معنای واقعی کلمه وجود داریم و خواب و خیال هم نیستیم. خواب و خیال دانستن هستی ،‌سفسطه و سوفسطائی گری و فرار از واقعیت های عالم است .
رابطه من با خدا رابطه اهریمن با اهورا مزدا نیست . بلکه بود و نبود و کمالات و حیات و … من همه به اذن خداست. این هیچ منافاتی با توحید ندارد. ما با این اندیشه هم در عرفان شرق آسیا و هم در تصوف و هم در عرفان محیی الدین مخالفیم. این میز واقعا هست. بودن ‌آن هم جایی را برای خدا تنگ نمی کند . چرا که به اذن خدا موجود است. امام رضا ع : کنهه تفریغ بینه و بین خلقه و غیوره تحدید لما سواه. یعنی غیر خدا خداوند را محدود نمی کند بلکه غیر خداوند را محدود می کند. کثرات همه به اذن خدا موجودند و قائم بالله هستند. نه ایجاد شرک می کنند نه جا را برای خدا تنگ می کنند چون رابطه طولی است نه عرضی.
یکی از معضلات اجتماعی ای که این فکر ایجاد کرده است این است که بوداییان خودکشی را بد نمی دانند. عارفان بودایی آتش درست می کنند و در میان آتش می نشینند. می سوزند. نه او خودش از آتش فرار می کند و نه مردم سعی می کنند او را نجات دهند. از او فیلم می گیرند. او را تماشا می کنند. خاکسترش را هم به باد می دهند و به او می گویند شهید. چرا که به نیروانا پیوسته است و این یکی از نتایج این اندیشه های ایده آلیستی است که در شرق آسیا رایج است.

۱۰٫ در فکر ادیان شرق اسیا عقل جایگاهی ندارد. اساسا چیزی که ما از آن در فرهنگ اسلامی به عقل گرایی تعبیر می کنیم چه در ادیان چه در کلام و چه در فلسفه ، آنها ندارند. آنان مطالب را به صورت کشف و شهود درک می کنند. آنان واقعیت را از طریق چشم قلب درمی یابند. لذا در تفکرات ادیان آن منطقه خردگرایی که در ادیان الهی هست ، مذموم است. چرا که فکر می کنند خرد راه به جایی ندارد و نمی تواند حقیقت را پیدا کند . باید چشم دل و حجاب ها را از روی چشم دل کنار بزند تا بتواند به واقعیت این عالم دسترسی پیدا کند.
اما در فکر الهی و ادیان وحیانی عقل بزرگترین نعمت الهی است. خداوند به هر کس که دوست دارد عقل می دهد. عقل چراغ باطن است. امام موسی بن جعفر ع : ان لله علی الناس حجتین . حجه ظاهره و حجه باطنه. حجت ظاهر انبیا و پیامبران و اوصیائند اما حجت باطن عقل است. عقل پیامبر درون ماست. کما این که پیامبران عقل ظاهرند.
اما در ادیان شرق آسیا عقل رتبه ای ندارد . ما معتقدیم که علت بدبختی و شقاوت کفار این است که لهم قلوب لا یفقهون بها . آنان تعقل و تفکر ندارند و اگر تعقل می کردند از شقاوت نجات پیدا می کردند. اما آنان بالعکس می گویند بین این دو ناسازگاری است.
ما منکر داشتن دید برزخی نیستیم کما این که عرفای ما هم این دید را دارند اما این با عقل منافاتی ندارد.
لَقَدْ کُنتَ فِی غَفْلَةٍ مِّنْ هَذَا فَکَشَفْنَا عَنکَ غِطَاءکَ فَبَصَرُکَ الْیَوْمَ حَدِیدٌ [قـ : ۲۲]
ما به هر دو رویت معتقدیم . هم چشم عقل و هم چشم باطن. ما این دو را متعارضین نمی دانیم در حالی که آنان فقط به کشف و شهود معتقدند.
کشف دو نوع داریم.
یکی کشف واقعی و دیگری شبه کشف. دانشمندانی که در بحث عرفان کار می کنند ، تحقیقات جالبی دارند. دیده اند فردی که اهل کشف است امام علی ع را در صدر اولیای خدا می داند. اگر سنی باشد ابوبکر را در صدر صدیقین می داند. اگر مسیحی باشد تثلیث را و اگر بودایی باشد تناسخ را و … . یعنی افکار فرد و تلقینات فرد در کشفیات او منعکس می شود و این جلوی واقعیت کشف را می گیرد. پس معلوم می شود که کشف متاثر از وهمیات ماست . متاثر از وساوس شیطان است . قرآن می فرماید :
… وَإِنَّ الشَّیَاطِینَ لَیُوحُونَ إِلَى أَوْلِیَآئِهِمْ لِیُجَادِلُوکُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ [أنعام : ۱۲۱]
پس هر کشفی قابل اعتماد نیست.
استاد فن کشف در فرهنگ اسلامی که محی الدین است در فتوحاتش می گوید به هر کشفی نمی توان اعتماد کرد. باید کشف را با کتاب و سنت بسنجد اگر ناسازگار بود درست نیست و گر نه درست است . چرا که امکان ورود وساوس شیطان وجود دارد. غزالی هم در کتاب احیاء علوم الدین همین نکته را اشاره می کند .
پس کشفی درست است که مخالف عقل و کتاب و سنت نباشد. بنا بر این مسلک آنان به هیچ وجهی با عقل و برهانیات سازگاری ندارد و هیچ چیزی از فلسفه و کلام که در ادیان الهی است در ادیان شرق آسیا نیست.
تعبیر حکمت و فیلاسافی را معادل حکمت عرفانی به کار می برند نه معادل حکمت عقلی . 

Related Posts Sliderمطالب مشابه

تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی(۱)

بسم الله الرحمن الرحيم اشنايي با اديان قسمت دوم تفاوت هاي اديان شرق آسيا با اديان آسماني سيد محمد رضا طباطبايي ويرايش: اول موضوعات اين جلسه: تفاوت اديان وحياني و غير وحياني اعتقاد به خدا اعتقاد به ...

ادامه متن ..

باگوان شری سای بابا ، شخصیت ، فریب ها و ادعاها

به مناسبت نزدیک شدن مرگ سای بابا و قرار گرفتن وی در بستر احتضار مقاله حاضر را به همه شما عزیزان تقدیم می کنم: حدود ۱۸۰ سال قبل در هند فردی ...

ادامه متن ..

آشنایی با توحید – مذهب تشبیه (قسمت اول)

سيد محمد رضا طباطباييدر اصول كافي حدود ده حديث روايت شده است كه از ائمه سوال مي كنند به ما ملاكي دهيد تا درستي يا نادرستي اعتقادات خود و ديگران ...

ادامه متن ..

آیین هندو و آثار مقدس هندوئیسم

بسم الله الرحمن الرحيم اشنايي با اديان قسمت پنجم سيد محمد رضا طباطبايي ويرايش: اول آيين هندو و آثار مقدس هندوئيسم فهرست مطالب: آيين هندو ادوار تاريخي هندوئيسم مكاتب هندوئيسم آثار مقدس هندوئيسم وداها سحر ...

ادامه متن ..

تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی (۳)

بسم الله الرحمن الرحيمآشنايي با اديانقسمت چهارمسيد محمد رضا طباطباييويرايش: اول تفاوت هاي اديان وحياني با غير وحياني در شرق آسيا(3)فهرست مطالب: ازليت و ابديت دنيا تفاوت در مخلوق با ...

ادامه متن ..

تاریخ آغاز دین

به نام خداوند رحمتگر مهربان آشنايي با اديان قسمت اول تاريخ آغاز دين سيد محمد رضا طباطبايي ويرايش: اول موضوعات اين جلسه: روش هاي كنكاش در تاريخ دين ريشه دين صورت هاي اوليه در جلوه دين يكي از ...

ادامه متن ..

تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی(۱)

باگوان شری سای بابا ، شخصیت ، فریب

آشنایی با توحید – مذهب تشبیه (قسمت اول)

آیین هندو و آثار مقدس هندوئیسم

تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی

تاریخ آغاز دین

مطالب مشابه

• اکتبر 21, 2009 -- تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی(1) (0)
• آوریل 8, 2011 -- باگوان شري ساي بابا ، شخصیت ، فریب ها و ادعاها (2)
• آوریل 27, 2010 -- آشنایی با توحید – مذهب تشبیه (قسمت اول) (1)
• نوامبر 2, 2009 -- آیین هندو و آثار مقدس هندوئیسم (4)
• نوامبر 2, 2009 -- تفاوت های ادیان شرق آسیا با ادیان آسمانی (3) (0)
• اکتبر 21, 2009 -- تاریخ آغاز دین (2)